Dieta Paleo – Czy warto ją stosować?

Dieta paleo to model żywienia inspirowany dietą naszych praprzodków z okresu paleolitycznego. Ówczesna społeczność zbieracko – łowiecka dostosowywała swoje żywienie do warunków klimatycznych oraz zasobów, jakie występowały na zamieszkiwanym przez nią obszarze. Teraz stala się dość popularną dietą XXI wieku.

Badania dowodzą, że stan zdrowia łowców – zbieraczy był znacznie lepszy od stanu zdrowia współczesnych ludzi. Cechował się niskim występowaniem chorób układu sercowo-naczyniowego, cukrzycy typu 2, zespołu metabolicznego oraz nowotworów. Łowcy – zbieracze żywili się świeżymi, głównie nieprzetworzonymi źródłami pożywienia.

Co jadło się w okresie paleolitu? Mięso dzikich zwierząt, ryby, skorupiaki, owoce, warzywa korzeniowe, bulwiaste, liściaste, orzechy, jaja, owady i larwy. Wszystko oprócz owadów i larw jemy także dzisiaj, ale należy wziąć sporą poprawkę na stopień i sposób wytwarzania oraz przetworzenia poszczególnych surowców.

Żywienie zgodne z zasadami diety paleo w XXI wieku opiera się zarówno na chudym, ale i tym bardziej tłustym, ekologicznym mięsie, owocach morza, warzywach nieskrobiowych i owocach. Wyklucza się warzywa strączkowe, produkty zbożowe, nabiał, a także produkty wysoko przetworzone.

Dieta paleo XXI wieku

Za twórcę diety paleo opierającej się na jadłospisie człowieka prehistorycznego uważa się amerykańskiego naukowca Lorena Cardaina. Doktor Cordain jest jej propagatorem i autorem wielu poświęconych diecie paleolitycznej publikacji. Opracował zasady, którymi należy się kierować, będąc na diecie paleo.

Dieta paleo zakłada równowagę pomiędzy spożyciem produktów zwierzęcych i roślinnych. To zbiór zasad dotyczących odżywiania pochodzący z paleolitu, który nie naśladuje jednak całkowicie sposobu odżywiania naszych przodków. To eliminacja pokarmów, których oni nie spożywali. Dlaczego? Nasze organizmy nie nauczyły się trawić produktów przetworzonych i sztucznych.

W Diecie Paleo nie musisz liczyć kalorii czy ważyć jedzenia. Jesz tyle, ile potrzebujesz, aby być najedzonym. Jednocześnie, dostarczasz wartościowe składniki odżywcze. Unikasz pustych kalorii, zmodyfikowanego jedzenia oraz sztucznych produktów.

Do dozwolonych grupy produktów w diecie paleo należą:

  1. Mięso, ryby, owoce morza i jaja
    Baranina, dzik, indyk, cielęcina, gęś, jagnięcina, jeleń, kaczka konika, królik, kurczak, wieprzowina, dorsz, flądra, halibut, makrela, łosoś, pstrąg, sardynki, szczupak, śledź, tuńczyk, homar, kraby, krewetki, langusty, kałamarnica, małże, omułki, ostrygi, ośmiornica, rak, ślimaki, żaby?
  2. Jaja  – naturalne, ekologiczne, od kur z wolnego wybiegu.
  3. Warzywa
    Bakłażan, botwinka, bób, brokuł, brukselka, brukiew, buraki, cebula, cykoria, czosnek, dynia, glony/algi morskie, grzyby, jarmuż, kalafior, kalarepa, kapusta, karczochy, koperek, koper włoski, korzeń pietruszki, korzeń selera, marchew, nać pietruszki, ogórek, papryka, pasternak, patison, pędy bambusa, pomidory, por, rzepa, rzeżucha, rzodkiewka, seler, naciowy, szczypiorek, szparagi, szpinak, ziemniak, batat, maniok.
  4. Owoce
    Agrest, ananas, arbuz, aronia, awokado, banan, borówka, brzoskwinia, cytryna, czereśnia, figa granat, grejpfrut, gruszka, jabłko, jagoda, jeżyna, kiwi, liczi, mango, malina, mandarynka, marakuja, melon, morele, morwa, nashi, papaja, pigwa, pomelo, pomarańcza, poziomka, porzeczka, śliwka, truskawka, wiśnia, żurawina.
  5. Orzechy i nasiona
    Orzechy brazylijskie, dynia łuskana, kasztany, kokos, orzechy laskowe, migdały, pekany, pini, pistacje, sezam, słonecznik, orzechy włoskie, nerkowce.

Wysoce istotne! Pamiętaj, aby moczyć orzechy! Aby wykorzystać wszystkie składniki odżywcze z orzechów musimy się pozbyć kwasu fitynowego. Orzechy powinny być moczone przynajmniej 12-24 godzin przed spożyciem lekko osolonej wodzie lub wodzie z sokiem z połówki cytryny.

  1. Kiszonki
    Kiszone ogórki, buraki i kiszona kapusta, która poprawia florę bakteryjną jelit.
  2. Tłuszcze
    Awokado/olej, ghee, masło kokosowe, mleko kokosowe, olej kokosowy, olej palmowy, oliwa z oliwek, smalec. Czasami: olej lniany, olej z ogórecznika, olej z wiesiołka.
  3. Napoje
    Herbata, mleko kokosowe, woda, herbaty ziołowe (przykłady: czystek), soki warzywne.

Unikaj! Produkty zakazane w Diecie Paleo!

  1. Mięso i ryby
    Produkty z puszki, produkty przetworzone, produkty zawierające konserwanty, parówki, mielonki, mięso i ryby niewiadomego pochodzenia, pochodzące z hodowli masowych, nie wypasane naturalnie i ekologicznie.
  2. Warzywa
    Rezygnujemy z warzyw strączkowych, które zawierają niebezpieczne lektyny: fasola, soczewica, groch, ciecierzyca, soja, orzeszki ziemne.
  3. Cukier i słodycze
    Cukier biały, cukier brązowy, ciastka, ciasteczka, batoniki, czekolady, cukierki. Wyrzucamy każdy, rodzaj cukru, produkty zawierające syrop fruktozowo-glukozowy, glukozowy. Miód jest w porządku, jeśli mamy prawdziwy miód ze sprawdzonych źródeł, wtedy może mieć on korzystne działanie.
  4. Zboża i kasze
    Zarówno te zawierające gluten (pszenica, żyto, jęczmień i niecertyfikowany owies) a także kasze takie jak: gryczana, jaglana, komosa ryżowa czy amarantus, oraz ryż.
  5. Nabiał
    Mleko, jogurt naturalny, kefir, maślanka, śmietana, żółty ser, biały ser. W dzisiejszych czasach krowy jedzą nienaturalny pokarm, często całe życie spędzają w oborze, nigdy nie widząc nieba czy kosztując prawdziwej trawy. Czy taka krowa może dawać wartościowe i odżywcze mleko? Niestety nie. Dzisiejsze mleko, produkowane przemysłowo, jest zupełnie pozbawione wartości odżywczych, nie zawiera kwasów omega 3, CLA, witaminy A, E, D oraz selenu. Zamiast tego ma mnóstwo antybiotyków, sterydów i hormonów.
  6. Tłuszcze roślinne
    Margaryna, oleje roślinne (słonecznikowy, rzepakowy itp.). Rezygnujemy z olejów roślinnych, które mogą być toksyczne dla naszego organizmu. Najbardziej szkodliwe tłuszcze: kukurydziany, sojowy, z orzechów ziemnych, sezamowy, bawełniany, słonecznikowy, szafranowy, canola.
  7. Napoje
    Herbata czarna, zielona, czerwona, herbaty słodzone, kawa, kakao, słodkie napoje, soki, napoje gazowane, napoje alkoholowe.
    Ważna wskazówka! Kawa wypita po posiłku może zaburzyć wchłanianie składników, a kawa wypita przed posiłkiem zdąży się wchłonąć. Dodatkowo jej gorzki smak może pobudzić właściwe zakwaszenie żołądka.

Dieta paleo – zalety

Rezultat badań przeprowadzonych między 2007 a 2010 rokiem (Lindeberg, Frasseto, Jonsson) potwierdza prozdrowotne zastosowania diety paleolitycznej. Ma ona korzystny wpływ na tolerancję glukozy, obwód w pasie, profil lipidowy oraz ciśnienie tętnicze. Efekt diety paleo to także spadek wagi.

Dieta paleo pomaga:

  • wyeliminować z codziennego menu produktów bogatych w cukry rafinowane,
  • wyeliminować wysokoprzetworzoną żywność,
  • wyeliminować tłuszcze rafinowane,
  • ograniczyć tzw. puste kalorie,
  • zadbać o niski indeks glikemiczny potraw dozwolonych w diecie paleo,
  • regulować gospodarkę lipidową i insulinową,
  • profilaktycznie zapobiegać chorobom cywilizacyjnym,